Tag Archives: siêu thực

J.B. Mulligan – Hai truyện cực ngắn

Hai truyện dịch từ hồi xa lắc, có lẽ là những truyện dịch đầu tiên của mình được đăng trên Tiền Vệ, mà ngay cả blog cũ của mình cũng không còn lưu. Hồi đó, mình đã xem những truyện cực ngắn này như những bài tập dịch. Giờ đọc lại, mới thấy thực ra nếu không đọc những truyện thế này, chắc mình vẫn nghĩ về văn học như là cái gì thuần túy mang tính mục đích luận.

Sáng tạo nghệ thuật xét đến cùng là để trí tưởng tượng dạo chơi thôi. Và người đọc cũng thế, văn chương có là gì đâu ngoài việc nó làm mình thả lỏng một tí, thử trôi dạt đi, đến đâu thì đến.

surreal-03

*

Người đàn ông mặc áo mưa màu đỏ

Đêm nào ở nhà ga tôi cũng nhìn thấy một người đàn ông mặc áo mưa màu đỏ. Bất kể tôi xuống ga ở phía trước hay sau tàu,bao giờ người đàn ông ấy cũng đứng chờ ở phía đối diện nơi cuối sân ga. Hễ tôi cứ đi về phía ông là ông lại nép đi sau một cái cột một cách bất thường, làm như thể đó là chuyện ngẫu nhiên vậy thôi – và khi tôi đến chỗ ấy thì ông đã đi mất. Chuyện đó cứ tiếp diễn hết ngày này qua ngày khác đến cả hàng năm trời. Tôi không biết ông là ai, vì sao ông lại ở đó còn những hành khách khác dường như chưa bao giờ biết đến sự hiện diện của ông.

Một đêm, khi đặt chân xuống sân ga, tôi nhận ra người đàn ông ấy không còn ở đó nữa. Khi đoàn tàu rời ga, như bị thôi thúc bởi một thứ lực lạ lùng nào đó, tôi quay lại nhìn và thấy ông đang ngồi bên cửa sổ toa tàu, mỉm cười thật buồn. Tôi đuổi theo đoàn tàu, mỗi lúc lại tụt lại phía sau với khoảng cách xa hơn nhưng lại không thể dừng được, và tôi gào lên khi đoàn tàu quành đi rồi mất hút.

Mất nhiều thời gian sau đó, tôi mới đến được chỗ đường quành ấy, lúc này đoàn tàu đã đi hẳn. Tôi thở hổn hển và nhận ra đoạn đường ray đến đó là hết rồi. Tôi quay trở về, thấy cả đoạn đường ray nãy giờ mình chạy theo đã không còn nữa và ngay cả nhà ga cũng biến mất. Tôi thấy mình đang trần truồng và sụp ngã, nước mắt rỉ ra trong vô vọng khi một cơn mưa lớn lạnh lẽo ập xuống bất ngờ đóng đinh lên thịt da mình.

Hải Ngọc dịch

Nguyên tác: “The man in the red raincoat” đăng trên The Cafe Irreal: International imagination, Issue 4.

*

Ivan và hòn đá

Ivan đi xuyên qua tuổi trẻ của mình và thung lũng, hít thở bầu không khí đầy mùi kim ngân và cỏ. Cậu nhìn thấy trên một cành táo mọc thấp có một hòn đá nhẵn bóng màu đỏ chói, cậu vặt lấy nó, mỉm cười rồi nhét vào túi quần. Cậu huýt sáo, chạy lên đồi để về nhà.

Năm tháng trôi qua. Ivan đã già. Hòn đá trong túi quần ông trở nên nặng hơn, cạnh đá ngày càng thêm sắc cứa vào đùi ông. Nhưng mỗi khi ông lấy hòn đá ra, bao giờ nó cũng nhẵn bóng và nhẹ tênh y như hồi ông tìm thấy nó vậy.

Một ngày nọ, Ivan lên đồi cao, hòn đá trong túi quần ông nặng và sắc cạnh, ông mất thăng bằng. Ông lộn nhào lăn long lóc xuống đồi, đến lúc tới chân đồi thì ông đã chết. Hòn đá tuột khỏi túi quần ông rơi theo và lăn xuống một dòng suối. Nó phát sáng như báo hiệu của một con mắt lạ lùng và không một con cá nào ở dòng suối này dám bén mảng đến chỗ đó.

Hải Ngọc dịch

Nguyên tác: “Ivan and the rock” đăng trên The Cafe Irreal: International imagination, Issue 4 (August 1, 2000)

Charles Simic – Chùm thơ văn xuôi

Những văn bản của Charles Simic dưới đây là sự giao thoa giữa thơ và truyện, giữa tự sự và phi tự sự, giữa tượng trưng và siêu thực, bi kịch và hài hước. Những liên tưởng được đẩy đến mức tự do nhất, những gián đoạn chủ ý được tạo ra, phá vỡ mọi logic khả đoán… trong những bài thơ văn xuôi của Charles Simic, trên thực tế, lại có thể biểu đạt, thông qua phương thức ám thị, trạng thái phi nhân của xã hội hiện đại.
Bài dịch khai bút cho một năm mới. Cũng là khởi động lại blog sau một thời gian dài. Từ nay, blog này sẽ như là nơi để tôi thực hiện các bài tập của mình.

*

Con chuột nhắt nuôi những con vẹt xanh. Cửa lồng mở toang. Những con chim trụi lông. Chúng run rẩy trước ánh nắng rạng rỡ đến nỗi ngã nhào trong lồng.

“Bản chất của giống chim này là vậy”, chuột nói, “chỉ thích yêu và được yêu!”

Ngài Jesus bị đóng đanh trên cây thập ác gật gù. Trông ông ta thật tâm trạng bất chấp đôi mắt bị gạch chéo và bộ ria tướng cướp Mexico mà kẻ nào đó đã vẽ lên ông.

*

Người đàn ông bị xử chém đó bước xuống từ đoạn đầu đài. Y nâng cái đầu đẫm máu của mình trên tay.

Những cây táo đang trổ hoa. Y tìm đường đến quán rượu của làng, nơi mọi người đang nhìn cảnh tượng này. Đến đó, y ngồi xuống bên một cái bàn và gọi hai vại bia, một cho y và một cho cái đầu của y. Mẹ tôi chùi tay vào tạp dề và phục vụ y.

Thế giới khi đó thật yên tĩnh. Người ta có thể nghe thấy dòng sông xưa; trong sự bối rối của mình, thỉnh thoảng nó lại lơ đễnh và chảy ngược về.

*

Mọi thứ đều có thể thấy trước. Mọi thứ đều đã được thấy trước. Cái gì đã thành định mệnh thì không thể nào tránh được. Ngay cả củ khoai luộc này. Chiếc dĩa này. Mẩu bánh mì đen này. Ý nghĩ này nữa….

Bà tôi, người đang sụt sùi bên vỉa hè biết điều ấy. Bà bảo, chẳng có thượng đế nào đây, chỉ có một con mắt ở đó ở đây là nhìn thấy rõ. Hàng xóm vì mải mê xem ti vi nên đã thiêu bà như một phù thủy.

*

Nơi sự vô tri là nỗi hân hoan, nơi hàng đêm người ta nằm trên chiếc giường của sự ngu xuẩn, nơi người ta quỳ gối khẩn cầu một thiên thần ngờ nghệch… Nơi người ta đi theo một thằng đần độn để tham chiến trong một đạo quân gồm toàn những tên ngu si hưởng thái bình… Nơi gà trống gay cả ngày không chán….

Cái đầu rỗng dễ thương đang hát đi hát lại một đoạn của bài tình ca nó vẫn hát. Chúng tôi ăn sáng trên sân thượng với những chùm nho vẽ đánh lừa thị giác mà ngay cả lũ chim cũng mổ vào. Và bây giờ là những nụ hôn… vì chúng mà chúng tôi quên cả việc phải tháo bỏ những tấm mặt nạ Halloween của mình.

Hải Ngọc dịch
Nguồn: Charles Simic, The World Doesn’t End, A Harvest Book, Harcourt Brace & Company 1990.