Tag Archives: federico garcia lorca

Thơ – Chùm thơ Tây Ban Nha

Một người bạn nhờ tôi dịch giúp mấy bài thơ Tây Ban Nha. Nhờ đó, mà tôi mới lục lại trong máy tính của mình những bài thơ mà tôi đã tập tọng dịch cách đây khá lâu và đã bỏ quên nó. Dịch thơ với tôi chỉ là dịch cho mình, cho những cảm giác của mình, và rất nhiều khi tôi ngại chia sẻ, vì việc dịch này thường trả lại tôi một cảm giác bất an bởi sự chênh vênh trong ngôn ngữ của mình.

Chiều nay đọc lại mấy bài thơ. Đặc biệt thích bài của Luis Cernuda. Tôi đã bần thần ngồi nhớ lại mình cũng đã từng có những khoảnh khắc bình yên như thế, “sống với toàn bộ sức mạnh dịu dàng” của bản thể và sẽ rất khó để tìm lại những khoảnh khắc ấy.

Bởi thế, nhớ và buồn

*

Federico García Lorca

Cà phê Flamenco[1]

Những ngọn đèn pha lê

và những tấm gương xanh

Trên sân khấu tối kia

Parrala vẫn đang đối thoại

cùng Tử thần

Nàng gọi Tử thần

nhưng Tử thần im lặng

và nàng lại gọi mãi, gọi mãi

Người khán giả ngồi xem

như nuốt cơn nức nở của nàng

và trong những tấm gương xanh kia

chiếc váy lụa của nàng

rung lên nhè nhẹ

Lời trăn trối

Khi tôi chết

Hãy chôn tôi với cây đàn guitar

dưới cát

Khi tôi chết

Hãy chôn tôi giữa những hàng cam

và bạc hà

Khi tôi chết

nếu thương tôi, xin hãy chôn

dưới một chiếc chong chóng gió[2]

Khi tôi chết.

Hải Ngọc dịch

Chuyển ngữ theo bản Anh văn “Café Flamenco” và “Memento”, trên tạp chí Ploughshares số Mùa đông 2005-2006.

Luis Cernuda

Cậu bé sau cửa kính


Ngày đã tắt. Vẩn vơ suy tư

Sau ô cửa sổ kia, cậu bé lặng nhìn

Mưa. Ánh sáng thắp lên

Từ ngọn đèn đường

Tương phản với màn mưa trắng

Tương phản với khoảng không gian đang phủ dần bóng tối

Căn phòng đơn độc

Tỏa toàn bộ hơi ấm ôm bọc lấy em

Và rèm cửa, rủ xuống

Tấm kính, như một đám mây

Thì thầm lời phù chú của mặt trăng

Ngôi trường trôi dạt đi. Giờ là lúc

Để giải lao, với cuốn truyện

Và những bức tranh

Dưới ngọn đèn, và đêm,

Và những giấc mơ, những khắc giờ vô tận

Em đang sống với tất cả sức mạnh dịu dàng của mình

Nhưng không ham muốn, không ký ức

Em không biết

ở ngoài kia thời gian vẫn đứng chờ

và cuộc đời đang rình rập

từ cái bóng của em, viên ngọc trai đang được tượng hình.

Hải Ngọc dịch

Dịch theo bản tiếng Anh của Stephen Kessler, “Child Behind Glass”, trên tạp chí The Threepenny Review, Số 5 (Số Mùa xuân 1981), trang 21.

[1] Flamenco: Là một thể loại nhạc gắn kèm với vũ đạo đặc trưng của miền Nam Tây Ban Nha. Nhân vật Parrala là một nữ nghệ sĩ chuyên biểu diễn thể loại này trong các quán bar Tây Ban Nha, người đã đem nguồn cảm hứng cho Federico Garcia Lorca để viết nên bài thơ này.

[2] Nguyên văn : weather vane, chong chóng gió. Trong kiến trúc phương Tây, đặc biệt là ở các nhà thờ, tháp canh…chong chóng gió được xem như một vật trang trí gắn ở đỉnh cao nhất của công trình.

chùm thơ Tây Ban Nha – Ba bài thơ siêu thực

Shades of Night Descending- Salvador DaliFederico Garcia Lorca (1898-1936)
Trăng lên

Khi trăng lên
những tiếng chuông tan ra
và những lối mòn
bỗng không xuyên qua nổi

Khi trăng lên
biển lấn sâu vào đất
và trái tim ta cảm giác
một hòn đảo trôi trong cõi vô cùng

Không ai dám ăn những trái cam
dưới một vầng trăng tròn đầy như thế
chỉ trái cây xanh tươi và buốt lạnh
mới có thể chạm hờ lên những viền môi.

Khi trăng lên,
với hàng trăm mặt tựa như nhau,
tận sâu trong góc túi
đồng xu bạc thở dài.

Manuel Altolaguirre (1905-1959)
Hãy đi đi

Giấc mơ tôi không có chỗ đâu
để em sống trong nơi đó. Không có chỗ cho em.
Đó chỉ là một giấc mơ thôi. Em sẽ bị nhấn chìm trong đó.
Vậy hãy đi đi
đến một nơi nào mà sống
này em, người đang sống. Nếu những suy nghĩ của tôi
giống như sắt, đá kia
tôi vẫn còn dấu vết em lưu lại
nhưng chúng lại giống như lửa, như mây
được cấu tạo cùng thành phần như mặt đất
từ thưở hồng hoang, khi còn chưa có người ở đó
Em không thể sống nổi đâu. Không có chỗ cho em
Giấc mơ tôi sẽ đốt em thành tro bụi.

Luis Cernuda (1902-1963)
Tôi mệt

Nỗi mệt mọc thành lông vũ
Những chiếc lông chẳng vui tươi như chim vẹt
Những chiếc lông, dĩ nhiên, không thể bay
Cho dù cũng nói lắp y như vẹt

Tôi mệt bởi những ngôi nhà
Sao đổ nát quá nhanh mà không hề báo trước
Mệt bởi mọi thứ
Cứ quay lưng đi sột soạt tiếng lụa là

Tôi mệt bởi phải sống
(nhưng điều đó sẽ không dễ được cảm thông như cái chết)
Tôi mệt vì chính nỗi mệt này
khi nhận ra ngay giữa đám lông vũ xác xơ
những chiếc lông của con vẹt hay chớt nhả mà cũng hay sầu não
những chiếc lông của con vẹt bao giờ cũng mỏi mệt, hỡi ôi…

Hải Ngọc dịch
Chuyển ngữ từ bản dịch tiếng Anh của Robert Lima: “When Moon Appears” (Federico Garcia Lorca), “Go” (Manuel Altolaguirre) và “I’m Tired” (Luis Cernuda), đăng trên tạp chí Poet Lore 67: 3 (Autumn: 1972), p. 226-228